Samen kiezen
De keuze hangt af van je klachten, of je zwanger wilt worden, de bijwerkingen en wat jij zelf wilt. Stop je met een behandeling, dan komen de klachten vaak terug (ESHRE).
Medicijnen
| Behandeling | Hoe het werkt | Goed om te weten |
|---|---|---|
| Pijnstillers zoals ibuprofen en naproxen | Remmen ontsteking en pijn | Er is weinig onderzoek of ze bij endometriose echt helpen. Gebruik je ze lang, dan is een maagbeschermer verstandig. |
| De pil, ring of pleister | Houdt je hormonen vlak. Je kunt doorslikken zonder stopweek. Dan word je minder of niet ongesteld. | Vaak de eerste keus, ook bij tieners. |
| Progestagenen: tablet, hormoonspiraal, staafje of prikpil | Maken het slijmvlies en de haarden rustig | Mogelijke bijwerkingen: hoofdpijn, acne, aankomen, tussentijds bloedverlies, moe zijn. |
| GnRH-agonisten | Zetten je eierstokken tijdelijk stil. Je komt in een kunstmatige overgang. | Geeft opvliegers en kan je botten zwakker maken. Daarom raden artsen aan er een beetje hormoon bij te geven. Bij tieners pas als iets anders niet werkt. |
| GnRH-antagonist met hormonen erbij (tablet) | Verlaagt je hormonen, met een lage dosis oestrogeen en progestageen erbij | Voor vrouwen die al eerder een behandeling hadden. In Nederland vergoed onder voorwaarden; het Zorginstituut adviseerde in september 2025 om die te schrappen (Zorginstituut). |
| Aromataseremmers | Remmen de aanmaak van oestrogeen | Alleen bij ernstige pijn als al het andere niet helpt. |
Bronnen: ESHRE-patiëntenversie 2022 en WHO.
Hormonen en zwanger worden. Hormonen werken ook als anticonceptie. Ze maken je niet vruchtbaarder. Als je stopt, schaden ze je vruchtbaarheid ook niet (ESHRE).
Operatie
- Kijkoperatie. De arts haalt haarden, cysten en verklevingen weg via kleine sneetjes in je buik. Dat vermindert de pijn meestal, maar soms maar voor een deel of tijdelijk.
- Diepe endometriose. Een operatie aan darm, blaas of urineleider is ingewikkeld. Die hoort in een expertisecentrum.
- Na de operatie. Hormonen kunnen helpen voorkomen dat het terugkomt, als je niet meteen zwanger wilt worden.
- Het kan terugkomen. Bij ruim 1 op de 5 zijn de pijnklachten na 2 jaar terug. Na 5 jaar is dat bij 40 tot 50% (BMJ 2022).
- Baarmoeder weghalen. Dit is een laatste stap, alleen als je geen kinderen (meer) wilt. Het geneest endometriose niet altijd. Gaan ook de eierstokken weg, dan kom je meteen in de overgang (ESHRE).
Wat er verder kan helpen
- Bekkenfysiotherapie. De WHO noemt fysiotherapie als iets wat pijn kan verminderen. Endometriose staat niet op de lijst van chronische aandoeningen voor fysiotherapie (antwoord van de minister, juli 2025). Kijk in je polis wat je vergoed krijgt.
- Praten met een psycholoog. Cognitieve gedragstherapie kan helpen om pijn te verminderen (WHO).
- Gezond leven. Gezond eten en bewegen zijn goed voor je. Er is geen dieet dat endometriose bewezen behandelt (ESHRE).
- Acupunctuur en supplementen. Er is geen goed bewijs dat ze werken. Sommige vrouwen hebben er wel baat bij. Vertel je arts wat je gebruikt.
- Lotgenoten. Mensen die hetzelfde meemaken geven tips en steun (WHO).
Waar elke behandeling ingrijpt
Op de pagina Wat is endometriose? staan negen stappen. Elke behandeling pakt een andere stap aan.
| Behandeling | Stap die stopt of minder wordt |
|---|---|
| Hormonen | Stap 2. Zonder hormoonpieken en menstruatie worden de haarden rustig. |
| Aromataseremmers | Stap 5. De aanmaak van oestrogeen. |
| Pijnstillers | Stap 4. De ontsteking. |
| Operatie | Stap 1 en 8. De haarden en verklevingen zelf gaan weg. |
| Fysiotherapie, pijnteam, psycholoog | Stap 9. Het gevoelige zenuwstelsel. |
Deze site noemt medicijnen bij hun werkzame stof en beveelt geen merken aan.